بیستونهمین نمایشگاه بینالمللی الکترونیک، کامپیوتر و تجارت الکترونیک، پس از چهار روز فعالیت در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران به کار خود پایان داد. این دوره از الکامپ، مانند دورههای گذشته، میزبان مجموعهای از شرکتهای فعال در صنعت فناوری اطلاعات بود؛ اما در کنار حاضران، غیبت تعدادی از بازیگران مهم این صنعت نیز بیش از همیشه به چشم آمد. در واقع، یکی از مهم ترین ویژگیهای الکامپ ۲۹ نه صرفاً تعداد شرکتهای حاضر، بلکه تغییر ترکیب مشارکتکنندگان بود. برخی شرکتهایی که طی سالهای گذشته از چهرههای ثابت و تأثیرگذار نمایشگاه محسوب میشدند، در این دوره حضور نداشتند و در مقابل، برخی مجموعهها برای نخستین بار با سرمایه گذاری قابل توجه وارد نمایشگاه شدند. در کنار این تغییرات، کاهش حضور استارتاپها و افزایش سهم کسب و کارهای مرتبط با تجهیزات تأمین برق نیز تصویری متفاوت از الکامپ امسال ایجاد کرد
غیبت اپراتورها؛ جای خالی دو بازیگر بزرگ فناوری
پررنگترین غایبان الکامپ ۲۹ را میتوان همراه اول و ایرانسل دانست؛ دو اپراتور بزرگ کشور که طی سالهای گذشته از مشارکت کنندگان اصلی این نمایشگاه بودهاند و معمولاً با حضور گسترده، غرفههای بزرگ و برنامههای متعدد در الکامپ حاضر میشدند و همواره جز جاذبه های اصلی نمایشگاه به شمار می آمدند. غیبت این دو مجموعه را نمیتوان صرفاً حذف دو غرفه از یک نمایشگاه دانست. اپراتورها بخش مهمی از زنجیره فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور را تشکیل میدهند و حضور آنها در چنین رویدادی میتواند بر محتوای نمایشگاه، تعاملات تجاری و حتی تصویری که از وضعیت صنعت ارائه میشود تأثیرگذار باشد. در مورد دلایل این عدم حضور نیز موضوعاتی مانند افزایش هزینههای مشارکت، شرایط اقتصادی کشور و همچنین برگزار شدن جداگانه الکامپ و تلکام مطرح شده است. پیش از برگزاری نمایشگاه نیز بحث ادغام این دو رویداد و ایجاد یک نمایشگاه جامع تر در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات مطرح بود؛ موضوعی که از سوی برخی بازیگران اصلی این صنعت نیز مورد تأکید قرار گرفته است.در کنار همراه اول و ایرانسل، شرکتهایی مانند اسنپ، دیجیکالا، تپسی و نیزارائه دهندگان مطرح اینترنت در فهرست غایبان قابل توجه این دوره قرار گرفتند؛ مجموعههایی که هر یک به نوعی بخشی از زیست بوم اقتصاد دیجیتال کشور را نمایندگی میکنند
حضورهای پرهزینه، اما بدون محتوا
الکامپ ۲۹ البته فقط با غایبانش شناخته نمیشود. در این دوره شاهد حضور برخی مجموعه هایی بودیم که برای نخستین بار در نمایشگاه شرکت کرده بودند و از نظر ابعاد غرفه، طراحی و میزان سرمایهگذاری حضور قابل توجهی داشتند. با این حال، در برخی موارد میان ظاهر غرفه و محتوایی که در آن ارائه میشد تناسب چندانی وجود نداشت. غرفهای بزرگ و پرهزینه زمانی میتواند به ارزش نمایشگاه اضافه کند که در کنار طراحی مناسب، محصول، فناوری، خدمت یا محتوایی مشخص برای ارائه داشته باشد.نمایشگاه فناوری اساساً محلی برای نمایش توانمندی، نوآوری و راهکارهای جدید است. بنابراین صرف اختصاص فضای زیاد یا اجرای یک طراحی چشمگیر نمیتواند به تنهایی به معنای یک حضور موفق نمایشگاهی باشد. آنچه در نهایت اهمیت دارد، ارزشی است که یک مشارکتکننده به محتوای نمایشگاه و تجربه بازدیدکننده اضافه میکند
استارتاپها؛ بخشی که آرامآرام از نمایشگاه فاصله میگیرد
یکی دیگر از تغییرات قابل توجه الکامپ ۲۹، کاهش محسوس حضور استارتاپها بود. الکامپ طی سالهای گذشته یکی از معدود فضاهایی بوده که استارتاپها میتوانستند در کنار شرکتهای بزرگ فناوری قرار بگیرند، ایده و محصول خود را معرفی کنند، با مشتریان بالقوه ارتباط بگیرند و حتی سرمایهگذار یا شریک تجاری پیدا کنند. حضور استارتاپها از این منظر تنها به معنای افزایش تعداد غرفهها نیست؛ بلکه بخشی از پویایی و آینده صنعت فناوری اطلاعات را به نمایش میگذارد. با این حال، در این دوره حضور این بخش نسبت به بسیاری از دورههای گذشته کمرنگ تر بود. افزایش هزینههای حضور در نمایشگاه در کنار شرایط اقتصادی و مشکلاتی که کسب و کارها طی یک سال گذشته با آن مواجه بودهاند، میتواند یکی از عوامل کاهش مشارکت استارتاپها باشد. این موضوع از آن جهت اهمیت بیشتری پیدا میکند که یکی از کارکردهای مهم نمایشگاههای فناوری، ایجاد فرصت برای کسبوکارهای نوپا در کنار بازیگران بزرگ بازار است. اگر هزینه حضور به اندازهای افزایش پیدا کند که استارتاپها عملاً توان مشارکت در نمایشگاه را نداشته باشند، بخشی از کارکرد اصلی چنین رویدادی به تدریج تضعیف خواهد شد
وقتی پیدا کردن یک شرکت در نمایشگاه به چالش تبدیل میشود
یکی از مشکلاتی که در این دوره نیز مانند دورههای گذشته به چشم میآمد، مسئله تفکیک و دستهبندی مشارکتکنندگان بر اساس حوزه فعالیت بود. البته در برخی سالنها و بخشها تلاشهایی برای ایجاد نظم موضوعی دیده میشد، اما این تفکیک در تمام نمایشگاه به شکل یکپارچه رعایت نشده بود. نتیجه چنین وضعیتی برای بازدیدکننده، دشوار شدن پیدا کردن شرکتهای مرتبط با یک حوزه مشخص و افزایش زمان صرفشده برای بازدید است. این مسئله تنها یک مشکل مربوط به تجربه بازدیدکننده نیست. دسته بندی نامناسب میتواند بر عملکرد مشارکتکنندگان نیز تأثیر بگذارد؛ چرا که قرار گرفتن یک شرکت در فضایی نامرتبط ممکن است باعث شود بخشی از مخاطبان هدف آن اساساً از مقابل غرفه عبور نکنند.در نمایشگاهی با این ابعاد، نحوه جانمایی شرکتها بخشی از مدیریت نمایشگاه است، نه صرفاً یک موضوع اجرایی. هرچه نمایشگاه تخصصیتر باشد، اهمیت این موضوع نیز بیشتر میشود
حضور پررنگ و تجهیزات تأمین برق در نمایشگاه فناوری
یکی دیگر از اتفاقات قابل توجه الکامپ ۲۹، افزایش حضور شرکتهای فعال در حوزه باتری و تجهیزات تأمین برق بود؛ موضوعی که ارتباط مستقیمی با شرایط زیرساختی کشور پیدا کرده است. در سالهای اخیر، ناترازی انرژی و خاموشیهای برق باعث شده تأمین برق پایدار از یک موضوع صرفاً زیرساختی به مسئلهای جدی برای بسیاری از کسبوکارها تبدیل شود. شرکتها برای جلوگیری از توقف فعالیت تجهیزات، سرورها و زیرساختهای فناوری خود به سمت استفاده بیشتر از تجهیزات پشتیبان برق رفتهاند. افزایش تقاضا برای این محصولات طبیعتاً باعث شده تولید کنندگان و عرضه کنندگان آنها نیز حضور بیشتری در نمایشگاههای فناوری داشته باشند. در الکامپ ۲۹، این روند به اندازهای محسوس بود که سالن ۵ نمایشگاه بینالمللی تهران به طور کامل به این بخش اختصاص پیدا کرده بود. از یک منظر، حضور این شرکتها را میتوان نشانهای از تغییر نیاز بازار دانست؛ اما از منظر دیگر، این سؤال نیز مطرح میشود که آیا افزایش سهم تجهیزات تأمین برق در یک نمایشگاه تخصصی فناوری اطلاعات، نشانهای از تغییر اولویتهای صنعت است یا انعکاسی از مشکلات زیرساختی کشور؟
الکامپ باید تصویری از آینده فناوری باشد
الکامپ به عنوان مهمترین رویدادهای فناوری اطلاعات کشور، طبیعتاً باید بازتابدهنده نیازهای امروز صنعت باشد؛ اما در عین حال، وظیفه آن تنها نمایش وضعیت موجود نیست. نمایشگاه باید بتواند تصویری از مسیر آینده فناوری نیز ارائه کند. به همین دلیل، حضور شرکتهای فعال در حوزه تأمین برق قابل درک است، اما افزایش سهم این بخش نباید موجب شود ظرفیت محدود نمایشگاه از حوزههایی که مستقیماً به توسعه فناوری، نوآوری و اقتصاد دیجیتال مربوط میشوند فاصله بگیرد. در شرایطی که فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، امنیت سایبری، رایانش ابری، اینترنت اشیا و زیرساختهای نوین دیجیتال با سرعت زیادی در حال توسعه هستند، انتظار میرود الکامپ بتواند بخش قابل توجهی از این تحولات را در قالب محصولات و راهکارهای واقعی به مخاطبان خود معرفی کند
مسئله فقط تعداد شرکتها نیست
الکامپ ۲۹ را نمیتوان صرفاً با تعداد شرکتهای حاضر یا مساحت غرفهها ارزیابی کرد. کیفیت یک نمایشگاه تخصصی تا حد زیادی به ترکیب مشارکت کنندگان، کیفیت محتوای ارائه شده، حضور بازیگران اصلی، فرصت ایجادشده برای کسب و کارهای نوپا و میزان ارتباط نمایشگاه با نیازهای آینده صنعت وابسته است. از این منظر، غیبت برخی بازیگران بزرگ، کاهش حضور استارتاپها، حضور برخی شرکتهای جدید با محتوای نه چندان مشخص، ضعف نسبی در دسته بندی مشارکتکنندگان و افزایش سهم تجهیزات تأمین برق، مجموعهای از نشانهها را پیش روی برگزارکنندگان قرار میدهد. رفع بخشی از این مشکلات البته خارج از اختیار برگزارکننده است و به شرایط اقتصادی و زیرساختی کشور نیز ارتباط دارد. با این حال، نمایشگاه میتواند با برنامه ریزی دقیقتر، جانمایی تخصصی تر، ایجاد شرایط مناسبتر برای استارتاپها و جذب هدفمند شرکتهای اثرگذار، بخشی از این چالشها را مدیریت کند. در نهایت، انتظار از الکامپ تنها برگزاری یک رویداد چهارروزه نیست. الکامپ باید محلی برای دیدن توان امروز و مسیر فردای فناوری اطلاعات کشور باشد. امیدواریم با بهبود شرایط اقتصادی و زیرساختی، کاهش مشکلات ناترازی انرژی و فراهم شدن امکان حضور گستردهتر بازیگران اصلی صنعت، دورههای آینده الکامپ بار دیگر بتوانند تصویری روشنتر، تخصصیتر و آیندهنگرتر از زیستبوم فناوری کشور ارائه کنند؛ نمایشگاهی که حضور در آن صرفاً به معنای پر کردن فضای سالنها نباشد، بلکه واقعاً به رشد و توسعه صنعت فناوری اطلاعات کشور کمک کند